RID De Leugenacademie
Home/ CommunicatieLab/ Signaalgericht interviewen
Kennis en tool

Signaalgericht interviewen

De meeste analyse gebeurt achteraf, als het gesprek al voorbij is. Signaalgericht interviewen doet het anders: het meet tijdens het gesprek in welke emotionele toestand uw gesprekspartner verkeert, en laat u meteen zien wat dat betekent en wat uw beste aanpak is. Geen instrument dat terugkijkt, maar een dat meeloopt.

Live tijdens het gesprek Zeven affecten: van boos naar bekennen Toont gedrag en aanpak
01

De methode

Signaalgericht interviewen gaat ervan uit dat een gesprek een emotionele reis is. Uw gesprekspartner beweegt tijdens het gesprek door verschillende toestanden, en bij elke toestand hoort een andere aanpak. De kunst is om te zien waar hij is, en daarop af te stemmen.

Deze module is verwant aan de video-analyse, maar kijkt naar iets anders en op een ander moment. Waar de video-analyse achteraf een opname ontleedt op gezichtsbewegingen, meet signaalgericht interviewen tijdens het gesprek de emotionele toestand, het affect, van de persoon tegenover u. En het blijft niet bij meten: het vertaalt die toestand meteen naar wat zijn gedrag betekent en wat u het beste kunt doen.

Het begint met een basislijn. U laat de eerste seconden rustig lopen, zodat de tool leert hoe deze persoon er in rust uitziet. Daarna meet hij het affect uit meerdere signalen tegelijk: een enkel signaal verplaatst de lijn niet, pas als meerdere signalen uit verschillende kanalen samenvallen, kent de tool een affect toe. Zo wordt ruis niet aangezien voor betekenis.

02

De zeven affecten

De toestanden vormen een route. Aan het begin staat de persoon het verst van de waarheid, aan het eind geeft hij toe. De eerste vijf wijzen de verkeerde kant op, de laatste twee de goede. Uw taak is hem stap voor stap naar het doel te bewegen, en bij elke toestand hoort een eigen aanpak.

1
BoosheidVerkeerde richting

Zijn gedrag. Hij vecht tegen de realiteit en probeert het gesprek en de interviewer te domineren. Er wordt slecht geluisterd.

Jouw aanpak. Blijf neutraal en kies geen partij. Laat u niet meevoeren of intimideren, zoek gemeenschappelijke grond en maak de boosheid onschadelijk.

2
StressVerkeerde richting

Zijn gedrag. Hij ervaart spanning en cognitieve belasting, zoekt naar ontsnapping, en zijn aandacht verschuift van het onderwerp naar zichzelf.

Jouw aanpak. Houd de druk vast maar verhoog niet. Geef hem lucht zonder het onderwerp los te laten, en let op de richting waarin de stress oplost.

3
OnderhandelenVerkeerde richting

Zijn gedrag. Hij liegt gedeeltelijk, minimaliseert, en probeert een band met u te scheppen. Een klein deel van de leugens komt hier al aan het licht.

Jouw aanpak. Hoor hem uit en laat hem vertellen. Zoek stap voor stap overeenstemming op de kritische feiten en breng hem terug naar de realiteit.

4
DepressieVerkeerde richting

Zijn gedrag. Een vluchtreactie, met boosheid naar binnen gericht en zichtbare pijn. Er wordt slecht geluisterd.

Jouw aanpak. Houd hem aan de praat en bespreek de pijn, gericht op hemzelf. Let op: een gespeelde depressie is een onderhandelingstechniek.

5
OntkennenVerkeerde richting

Zijn gedrag. Hier draait het om misleiding, het overgrote deel ervan gebeurt in dit affect. Hij probeert u en zichzelf te overtuigen en ervaart tegenstrijdige gedachten.

Jouw aanpak. Laat u niet afleiden, houd vast aan uw overtuiging, en breng feiten in. Reageer op tekenen van bedrog en anticipeer erop. Deze staat is te doorbreken.

6
AcceptatieDe goede kant op

Zijn gedrag. Hij spreekt zijn betrokkenheid niet meer tegen, maar geeft nog niet toe. Hij is mentaal en emotioneel open geworden.

Jouw aanpak. Stop met praten. Luister en vraag om uitleg, laat zien dat u hem accepteert, en geef hem een uitweg zodat hij zijn gezicht kan redden.

7
BekennenHet doel

Zijn gedrag. Na een interne dialoog neemt hij de schuld op zich, vraagt naar de gevolgen en toont onderdanig gedrag.

Jouw aanpak. Stop met praten, luister en accepteer. Modereer uw stem, lager en langzamer, en geef hem een uitweg om zijn gezicht te redden.

De route is geen trap die iemand netjes afloopt. Mensen springen heen en weer, vallen terug, en blijven soms hangen. De waarde van de meting is dat u ziet waar hij nu is, zodat u niet met een aanpak voor acceptatie op iemand inpraat die nog volop boos is.
03

De archetypen

Naast het affect van het moment kent de tool ook het archetype van uw gesprekspartner: het grondpatroon van hoe iemand zich verhoudt tot macht, waarheid en confrontatie. Waar het affect verandert tijdens het gesprek, ligt het archetype dieper en vraagt het om een eigen tactiek.

Aparte kennispagina

De vier archetypen in detail

De archetypen hebben hun eigen module en hun eigen kennispagina, waar elk type en de bijbehorende tactiek volledig worden uitgewerkt.

LoverMagierKoningStrijder
Naar de archetypen
04

Wat de software in het lab doet

De tool loopt mee met uw gesprek. U ziet in zeven onderdelen wat er gebeurt: van de opname en de affectmeter tot het advies over uw aanpak en het logboek achteraf.

  1. Opname en basislijnU start de opname en laat de eerste seconden rustig lopen. De tool bouwt een basislijn op: hoe ziet deze persoon eruit als er nog niets speelt?
  2. De affectmeter loopt meeTijdens het gesprek meet de tool doorlopend het affect, maar alleen als meerdere signalen uit verschillende kanalen samenvallen. Een los signaal verplaatst de lijn niet.
  3. U markeert wat u zietMet twee handen legt u signalen vast op de speeltijd: een cijfer kiest het affect, een letter het signaal. Wat de tool zelf herkent, krijgt een groene stip. Uw waarneming en de machine liggen zo naast elkaar.
  4. Zijn gedrag en jouw aanpakBij het gemeten affect toont de tool meteen wat het gedrag betekent en wat uw beste aanpak is, plus het archetype van uw gesprekspartner. Dat is het hart: advies op het moment zelf.
  5. Gespreksverloop en logboekEen grafiek laat zien hoe het affect door het gesprek liep, met klikbare momenten. Het signaallogboek verzamelt alles wat is vastgelegd, klaar voor de nabespreking en het rapport.
Schermafdruk volgt Hier komt een afbeelding van de tool: het beeld met de affectmeter, de signaalknoppen, en het paneel met zijn gedrag en jouw aanpak.
05

Wat de tool u oplevert

Sturing op het moment zelf

Geen inzicht achteraf, maar advies terwijl het telt. U ziet in welke toestand de ander is en past uw aanpak aan voordat het gesprek de verkeerde kant op gaat.

Uw oog naast de machine

Wat u markeert en wat de tool herkent, staan naast elkaar. U leert waar uw waarneming klopt en waar u iets mist, en de tool vangt wat u onder druk over het hoofd ziet.

Het verloop in beeld

De affectgrafiek laat zien hoe het gesprek bewoog: waar het kantelde, waar het vastliep, waar u vooruitgang boekte. Een les voor het volgende gesprek.

Aanpak die klaarligt

Bij elk affect hoort een concrete aanpak, direct beschikbaar. U hoeft niet ter plekke te bedenken wat te doen bij een boze of juist accepterende gesprekspartner.

06

Doorlopend leren in de praktijk

Affecten lezen en er goed op reageren is een vaardigheid die u opbouwt door het te doen. De tool maakt van elk gesprek een oefening waarin uw waarneming naast de meting ligt.

Van elk gesprek een leermoment

Doordat uw markeringen en de machine naast elkaar staan, ziet u na elk gesprek waar u scherp was en waar niet. Zo scherpt u uw gevoel voor affecten aan echte gesprekken, niet aan een lesvoorbeeld.

Meten, trainen, op peil houden

De toets legt vast of u de methode beheerst. De module houdt dat niveau vast doordat u haar bij uw gesprekken gebruikt. Zo blijft de norm zichtbaar, ook lang nadat de training achter de rug is.

07

Grenzen en zorgvuldigheid

  • Geen uitspraak over waarheid of schuld. De tool meet een emotionele toestand, geen betrokkenheid. Er is geen enkel signaal dat een leugen bewijst. De duiding blijft het werk van de interviewer.
  • Een affect is een richting, geen feit. Boosheid, stress of ontkenning kunnen tal van onschuldige oorzaken hebben. Het affect vertelt u waar het gesprek staat, niet wat iemand heeft gedaan.
  • Meten uit meerdere kanalen. Juist omdat een los signaal niets bewijst, kent de tool een affect pas toe als meerdere signalen samenvallen. Behandel ook de uitkomst met die terughoudendheid.
  • Zorgvuldig met opnamen. Een gespreksopname bevat gevoelige en biometrische gegevens. Zorg voor een grondslag, wees terughoudend met bewaren, en deel de beelden alleen met wie ze nodig heeft.
Van kennis naar tool

Toegang tot de module

De software voor signaalgericht interviewen komt beschikbaar zodra u laat zien dat u de methode beheerst. Zo werkt niemand met de tool zonder de affecten en hun aanpak te kennen, en dat is precies wat de kwaliteit borgt.

01

Kennis

U leest deze stof en beheerst de affecten.

02

Toets

U toetst uw kennis van de zeven affecten en hun aanpak.

03

Op niveau

U haalt de vereiste score.

04

Module vrij

De live tool wordt voor u vrijgegeven in het lab.