RID De Leugenacademie
Home/ CommunicatieLab/ Intelligent Interviewing
Kennis en tool

Intelligent Interviewing

Een gesprek voeren en tegelijk het overzicht houden is moeilijk. U luistert, denkt na over uw volgende vraag, en probeert niets te vergeten. Intelligent Interviewing lost dat op door het gesprek te tekenen als een boom: onderwerpen als takken, vragen als bladeren. Deze pagina legt de methode uit en laat zien wat de software in het lab voor u doet.

De mindmap-methode Werkt met twee personen Direct een gespreksverslag
01

De methode

Intelligent Interviewing is een manier om een gesprek te structureren waarbij u uw voorbereiding, uw vragen en de antwoorden in een enkel overzicht bij elkaar houdt: een boom die u tijdens het gesprek bewandelt.

Een klassieke vragenlijst dwingt u in een volgorde en verliest het overzicht zodra het gesprek een zijpad neemt. Losse aantekeningen raken hun structuur kwijt. De mindmap-methode houdt beide vast: u ziet in een oogopslag welke onderwerpen er zijn, welke vragen daaronder horen, wat er al beantwoord is en wat nog openstaat.

Het gevolg is dat u tijdens het gesprek uw hoofd vrij hebt om te luisteren, in plaats van te onthouden. De structuur zit in de boom, niet in uw geheugen. En omdat elk antwoord meteen bij de bijbehorende vraag wordt vastgelegd, heeft u aan het eind geen losse krabbels maar een compleet, geordend verslag.

02

Stam, takken en bladeren

De boom heeft drie lagen. Samen vormen ze het hele gesprek in een beeld dat op een scherm past.

StamHet onderwerp. Waar gaat dit gesprek over? De stam is het vertrekpunt waar alles aan hangt.
TakkenDe hoofdthema's. Maximaal drie, zodat het overzicht op een scherm past. Elke tak is een deelonderwerp dat u wilt uitdiepen.
BladerenDe vragen. Onder elke tak hangen de losse vragen. U ziet welke beantwoord zijn en welke nog wachten.

De vragen onder een tak

Onder elke tak liggen niet zomaar vragen, maar vragen met een rol. Er zijn de gewone deelvragen die het onderwerp aftasten, en er is een reservepool aan verdiepingsvragen die pas in beeld komt zodra een antwoord twijfel oproept of niet blijkt te kloppen. Zo houdt u vragen achter de hand zonder dat ze het overzicht vertroebelen.

Elk antwoord krijgt een kleur

Terwijl het gesprek loopt, scoort u elk antwoord met een enkele klik: klopt als het antwoord overtuigend is en niets tegenspreekt, twijfel als het waar kan zijn maar terug moet komen in andere bewoording, en klopt niet als het eerder anders is verteld of is weerlegd. De boom kleurt mee, zodat u in een oogopslag ziet waar het nog rammelt.

03

De alibi-killer

Dit is de scherpste techniek van de methode. Een kernvraag stelt u niet zomaar, u bouwt er eerst naartoe.

Stel dat de kernvraag is of iemand op een bepaald moment ergens was. Vraagt u dat direct, dan kan hij een alibi noemen dat u niet kunt weerleggen. De alibi-killer draait dat om. Eerst stelt u de kleine deelvragen eromheen: hoe laat begon dat, met wie was u, hoe bent u daar gekomen, wat deed u daarna. Pas als al die details vastliggen, stelt u de kernvraag. De ruimte om achteraf een passend alibi te construeren is dan weg, want elk ontsnappingspad is al dichtgetimmerd.

In de methode is dat zichtbaar gemaakt: een kernvraag blijft op slot totdat de deelvragen eronder zijn beantwoord. Zo dwingt de structuur u om de goede volgorde aan te houden, ook onder de druk van een lopend gesprek.

Waarom dit werkt. Niet omdat het iemand klemzet, maar omdat het voorkomt dat u een kernvraag verspilt. Een te vroeg gestelde kernvraag geeft de ander de kans zich in te dekken. De alibi-killer bewaart die vraag tot het moment waarop het antwoord er echt toe doet.
04

Werken met twee personen

De methode komt het best tot zijn recht met twee mensen, elk met een eigen rol. Dat klinkt als een luxe, maar het is juist wat een gesprek scherp houdt.

ROL 1

De interviewer

Kijkt de ander aan, luistert, en stelt de vragen. Hoeft niet naar een scherm te kijken of aantekeningen te maken, en houdt zo volledig contact met de persoon tegenover zich.

ROL 2

De operator

Bedient de boom, legt de antwoorden vast, scoort de kleuren, en wijst de interviewer de volgende vraag aan. Bewaakt het overzicht en zorgt dat niets wordt overgeslagen.

SAMEN

Aandacht en overzicht

De interviewer geeft volle aandacht aan de persoon, de operator aan het proces. Die verdeling maakt dat geen van beide erbij inschiet, wat in je eentje vrijwel onmogelijk is.

Werken kan ook alleen, dan neemt u beide rollen. Maar juist het uit elkaar halen van kijken en bijhouden is wat deze methode zo effectief maakt.

05

Wat de software in het lab doet

De software is de boom. U bereidt hem voor, bewandelt hem tijdens het gesprek, en houdt aan het eind een volledig verslag over, zonder een letter na te typen.

  1. U kiest een gesprekstypeEen sjabloon voor het soort gesprek dat u voert, bijvoorbeeld een sollicitatiegesprek, een verhoor of een intakegesprek. Elk sjabloon komt met kant-en-klare onderwerpen en vragen die u kunt aanpassen.
  2. U stelt de boom samenU kiest de onderwerpen (de takken, maximaal drie) en zet de vragen eronder aan of uit. U plaatst de alibi-killers en bepaalt welke vragen kernvragen zijn.
  3. U voert het gesprek langs de boomTijdens het gesprek wijst de operator vraag voor vraag aan, legt de antwoorden vast en scoort ze met een kleur. De verdiepingsvragen komen vanzelf in beeld zodra er twijfel ontstaat.
  4. De boom bewaakt de volgordeKernvragen blijven op slot tot hun deelvragen beantwoord zijn. Vragen die twijfel opriepen blijven zichtbaar tot ze in andere bewoording zijn teruggekomen. U vergeet niets.
  5. U houdt een verslag overAan het eind heeft u de boom als overdracht, onderwerp, vraag, antwoord en score in een oogopslag, plus een volledig verslag in tekst. Een volgende interviewer ziet zo waar het over ging zonder een rapport te hoeven lezen.
Schermafdruk volgt Hier komt een afbeelding van het werkblad: de mindmap met de takken en bladeren, en de aangewezen vraag met de scoreknoppen.
06

Wat de tool u oplevert

Overzicht in een oogopslag

De hele gespreksstructuur op een scherm. U ziet wat er speelt, wat beantwoord is en wat nog wacht, zonder door aantekeningen te bladeren.

U vergeet nooit een vraag

Openstaande vragen blijven zichtbaar, twijfels blijven staan tot ze zijn opgelost, en kernvragen komen pas vrij als het moment klopt. De structuur bewaakt de volledigheid.

Direct een gespreksverslag

Geen avond uittypen achteraf. Het verslag ontstaat terwijl u werkt, geordend per onderwerp en vraag, klaar om te delen of over te dragen.

Soepel met twee

De interviewer houdt contact, de operator bewaakt de boom. Werk dat in je eentje voortdurend schakelen kost, verdeelt u zo over twee paar handen.

07

Doorlopend leren in de praktijk

De methode leert u door haar te gebruiken. Elk gesprek dat u in de boom voert, scherpt uw gevoel voor structuur: welke onderwerpen horen bij elkaar, welke deelvragen leiden naar een kernvraag, wanneer een antwoord om verdieping vraagt.

Van elk gesprek een oefening

Doordat u met echte gesprekstypes werkt, ziet u telkens hoe een goede boom eruitziet voor precies uw soort gesprek. De sjablonen geven een startpunt, en gaandeweg maakt u ze uw eigen.

Meten, trainen, op peil houden

De toets legt vast of u de methode beheerst. De module houdt dat niveau vast doordat u haar bij elk gesprek gebruikt. Zo blijft de norm zichtbaar, ook lang nadat de training achter de rug is.

Van kennis naar tool

Toegang tot de module

De software voor Intelligent Interviewing komt beschikbaar zodra u laat zien dat u de methode beheerst. Zo werkt niemand met de tool zonder de techniek te kennen, en dat is precies wat de kwaliteit borgt.

01

Kennis

U leest deze stof en beheerst de methode.

02

Toets

U toetst uw kennis van de mindmap-methode.

03

Op niveau

U haalt de vereiste score.

04

Module vrij

Het werkblad wordt voor u vrijgegeven in het lab.